jump to navigation

Cuộc chiến săn đầu người Tháng Tám 21, 2008

Posted by Kinh nghiệm hay in Tìm hiểu nghề, Việc làm.
Tags: ,
trackback

Mỗi năm, chỉ có một ít – một ít thôi – trong số hàng nghìn cử nhân mũ áo cân đai rời cổng trường đại học được các công ty săn đón bằng nhiều cách, rất trọng thị theo lối “tam cố thảo lư”. Cuộc tìm kiếm nhân tài này tiếng Anh gọi là “head hunting”, ta tạm dịch là “săn đầu người” cho ấn tượng.

Ông Võ Đình Hùng – Giám đốc Công ty TNHH xây dựng Hoan Thiện tại Tp.HCM tìm kỹ sư và kiến trúc sư về phục vụ cho công ty. Ông có tâm huyết là tìm người trẻ, mới ra trường để vừa sử dụng, vừa đào tạo cho nên ông nên bà. Nhưng ông Hùng đã thất vọng vì có quá nhiều kỹ sư xây dựng, kiến trúc sư không vẽ nổi bản vẽ, thậm chí không đọc được bản vẽ. Thê thảm hơn là có người tốt nghiệp trung cấp xây dựng hẳn hoi, nhưng không viết được con số triệu.

Ông Hùng cay đắng nói với tôi: “Sự học ngày nay đã hỏng rồi”. Ông Hùng nhờ tôi tìm xem có người nào đáp ứng được những yêu cầu của công ty, ông sẽ trả lương cao, thậm chí là rất cao so với mặt bằng lương kỹ sư hiện nay. Tôi cố tìm, nhưng đúng như thách thức của ông là bói không ra. Người nào đủ khả năng thì họ có nơi làm việc tốt, được ưu đãi đàng hoàng rồi. 

Một doanh nghiệp khác là đơn vị sản xuất giày tại Củ Chi (Tp.HCM), đang “săn” một người làm giám đốc nhân sự với mức lương chào mời là 1.000USD/tháng, nhưng không có ai đạt yêu cầu. Không ít người có bằng cấp rất cao, thạc sĩ, tiến sĩ nhưng qua tiếp xúc chỉ thấy một chiếc thùng rỗng to tướng. Họ có nhờ tôi “săn” giúp với các tiêu chuẩn đi kèm. Tôi nhắm tới nhắm lui trong số bạn bè, người thân, lục tìm trong hồ sơ của Văn phòng dịch vụ việc làm, mãi chưa tìm thấy ai đáp ứng được.

Không riêng gì một doanh nghiệp tìm người khó khăn, mà công ty chuyên săn đầu người cũng đau đầu không kém. Bà Phạm Thị Mỹ Lệ – Giám đốc công ty L&A – một công ty “săn đầu người” vào hạng “top 5” của Tp.HCM nói rằng mỗi ngày công ty của bà phỏng vấn khoảng 30 – 40 ứng viên, nhưng thường thì không có được một người đạt yêu cầu. 

Về chất lượng của những người được gọi là có bằng cấp hiện nay, bà Mỹ Lệ cẩn thận phát biểu: “Tôi chỉ dám đánh giá những người đã đến phỏng vấn ở công ty tôi thôi, phần lớn là quá yếu. Có người nói tiếng Anh bôm bốp, nhưng khi viết thì sai rất nhiều. Tệ hơn là nhiều anh chị viết sai tiếng Việt, viết câu què, câu cụt rất tội nghiệp. Tôi không hiểu vì sao những người đó tốt nghiệp được trung học, rồi đại học”.

Bà Lệ còn nói thêm rằng, hầu hết các đối tượng mà bà tiếp xúc tỏ ra rất sành đời, có nhiều thông tin nhưng hời hợt, bà băn khoăn: “Bây giờ có rất nhiều điều kiện để học hành, nhưng thanh niên hiểu biết rất hạn hẹp”.

Kỹ thuật “săn đầu người”

Nhiều công ty tự mình trực tiếp đi săn, họ đến ngay Trường Đại học Bách khoa Tp.HCM để tìm kiếm nhân tài, vì đây nơi tuyển đầu vào gay go nhất và là nơi đào tạo có uy tín. Từ năm thứ 3, nhiều sinh viên giỏi đã được các công ty để mắt. Ngày bảo vệ luận văn tốt nghiệp, họ tìm đến tham dự, mời những sinh viên giỏi về làm việc. 

Điển hình như khóa sinh viên tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin năm rồi, một công ty của Nhật tuyển 20 sinh viên, đào tạo tiếng Nhật 6 tháng rồi đưa đi làm ở Nhật. Hoàng Sỹ Chính – một trong 20 sinh viên được tuyển, học tiếng Nhật một thời gian, nhưng sau đó được một công ty của Mỹ săn và đồng ý đi làm vì công ty có chế độ ưu đãi tốt, và theo đánh giá của anh là có điều kiện phát triển chuyên môn. 

Hoặc như Lê Khắc Hiếu – cùng khóa với Chính, được công ty đại diện cho Tập đoàn điện tử Philips mời với mức lương ban đầu là 1.000USD/tháng. Nhưng Hiếu từ chối, vì anh có hoài bão lớn hơn, anh thi và giật một học bổng rất có giá trị của Mỹ. Trong đợt thi này, sau nhiều vòng khảo thí, vòng cuối anh phải thuyết trình đề tài độc lập trước các giáo sư của Mỹ. Anh được chọn sang Mỹ để tiếp tục nghiên cứu.

Đến trường đại học để săn là một cách, cách khác là tìm hiểu người tài rồi “tam cố thảo lư”. Anh Hồ Văn Lạc – bạn học của tôi, nay là phó tổng giám đốc của một công ty liên doanh với Bỉ, đóng tại Bình Dương, tự đi tìm một người về làm giám đốc kinh doanh cho công ty. Để mời được, anh phải trả mức lương 27 triệu đồng/tháng, một xe hơi và một tài xế riêng, cung cấp đầy đủ các phương tiện và chi phí khác phục vụ cho công tác.

Trường hợp khác là một công ty sản xuất thuốc lá, tìm hiểu những chuyên gia Việt Nam đang làm việc cho các công ty nước ngoài. Khi chọn được người phù hợp, đang làm việc cho một tập đoàn của Mỹ (xin được giấu tên), họ mời với giá 4.500USD/ tháng.

Rồi bác sĩ Nguyễn Hải Phong – tốt nghiệp Đại học Y Huế, có thâm niên 10 năm kinh doanh ngành dược phẩm tại Tp.HCM. Sau khi bỏ việc ở công ty cũ, nhiều doanh nghiệp khác mời với giá 3.000USD/tháng, nhưng Phong không làm. Anh tự mình bỏ vốn, hợp tác với bạn bè mở công ty và làm ăn rất khấm khá. Ngoài công việc kinh doanh, anh còn tranh thủ đi học và tốt nghiệp MBA. 

Được hỏi có bị săn không, Phong nói: “Giá của em bây giờ là 5.000USD/tháng. Nhưng em đâu có làm thuê nữa. Giờ thì em đi săn người tài về cho công ty của em”. 

Theo Phong thì bây giờ chất xám không chỉ chảy về các doanh nghiệp nước ngoài, mà các công ty tư nhân của Việt Nam sẵn sàng săn đầu người không kém cạnh gì. Thậm chí, nhiều công ty trong nước sẵn sàng trả cao hơn công ty nước ngoài để giành giật chất xám. Ví dụ như, một doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, biết được một “đầu người” đang làm cho một công ty đa quốc gia thuộc ngành bánh kẹo, đã thông qua công ty săn đầu người tìm gặp, thương lượng, trả lương cao hơn gấp đôi lương hiện tại.

Săn đầu người cũng đầy mánh khoé. Có trường hợp chuyên gia làm cho một công ty, họ bị buộc thoả thuận là trong một khoảng thời gian quy định sau khi họ nghỉ việc, không được chuyển sang các công ty đối thủ. Để hoá giải ràng buộc này, khi săn được người, công ty đối thủ không đưa về làm việc tại đơn vị mình, mà gửi vào một đơn vị khác. Người được săn trên danh nghĩa là người của công ty đó, nhưng thực chất là làm việc cho công ty thuê thực sự. 

Công nghệ thầu nhân lực

Nhu cầu tìm người có năng lực ngày càng cao, nên ở Việt Nam hình thành nhiều công ty chuyên săn đầu người để cung cấp cho thị trường như công ty TD&T, Price Waterhouse Coopers, KPMP, L&A… Các doanh nghiệp này làm dịch vụ tuyển dụng quản trị viên, chuyên gia của đủ các ngành và bán lại cho khách hàng có nhu cầu. Họ là những cỗ máy “đãi cát tìm vàng”, hằng ngày, có hàng chục lượt ứng viên tại các đơn vị này. Những ai đạt yêu cầu sẽ được công ty giữ lại và họ trở thành một loại “hàng hoá” cấp cao trong thị trường lao động. 

Sau khi tuyển dụng được người có năng lực, trong những trường hợp cần thiết, công ty tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn phù hợp với yêu cầu của người sử dụng. Công ty có thể “bán” đứt họ cho khách hàng, hoặc chỉ cho thuê trong một thời gian nhất định. Họ là những chuyên gia giỏi nên luôn có việc làm và được trả lương cao, công ty đứng ra tìm kiếm khách hàng và tổ chức công việc cho họ.

Trình độ của các công ty săn đầu người không phải chỉ giới hạn tìm ra nhân tài, mà còn có khả năng nhận giúp thành lập một doanh nghiệp theo yêu cầu, tổ chức hoạt động và cung cấp nhân lực cho bộ máy của doanh nghiệp đó. Nhiều công ty nước ngoài vào Việt Nam hoạt động, việc tìm kiếm nhân lực với họ rất khó khăn, nên tốt nhất là thông qua các công ty này cho nhanh gọn và chính xác. Một trong những địa chỉ đáng tin cậy của các nhà đầu tư nước ngoài tìm đến nhờ cậy săn đầu người là Price Waterhouse Coopers, vì đây là một công ty kiểm toán, tư vấn của Mỹ. 

Một hoạt động khác của các công ty săn đầu người là thầu phụ nhân lực. Họ tuyển dụng sẵn người lao động bậc cao, tổ chức thành những nhóm theo từng lĩnh vực. Bà Mỹ Lệ – Giám đốc công ty L&A cho biết, khi khách hàng có yêu cầu thực hiện sản xuất một công đoạn trong nhà máy thì công ty đưa lực lượng đến làm từ A đến Z. Công ty trả lương và tất cả các chế độ cho người lao động, phía khách hàng chỉ việc trả tiền cho công ty theo hợp đồng thoả thuận giữa hai bên, không liên quan gì đến quản lý nhân lực. Công ty L&A đã thực hiện thầu nhân lực cho một công ty sản xuất hàng xuất khẩu sang Trung Đông, hiện đang hợp đồng thầu nhân lực cho một doanh nghiệp trong nước tại Cần Thơ.

Bao giờ cũng vậy, người tài, người có chuyên môn cao chắc chắn không bao giờ chấp nhận làm việc mà không được ưu đãi. Lại một mùa tuyển sinh đại học nữa vừa đi qua. Không biết trong hàng vạn thí sinh tìm mọi cách để vào được đại học có bao nhiêu người sẽ được “săn” ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường?

Nguồn: Masso

Advertisements

Bình luận»

1. Quang Hung - Tháng Tám 29, 2008

Thường thì các công ty Việt Nam đặc biệt là SMEs thất bại trong cuộc chiến săn đầu người.


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: